Author Archives: Hein Roelfsema

Entrepreneurship: Skill or Capability?

Sometimes language poses substantial limitations. These weeks, the pressure to get policy on the agenda for the new cabinet formation reaches the boiling temperature – a Dutch saying with a too limited number of Google returns to be internationally valid. On top of the stack is a new human capital agenda for the Netherlands, in which education takes prime position. To break down this broad agenda, there is broad consensus that we have to move to the better inclusion of so called 21st century skills, which on the hard side include ‘coding’ and on the soft side an emphasis on ‘communication’. In my part-time role as ‘lobbyist’ for entrepreneurship education, it is key to get ‘entrepreneurial skills’ included in these 21st century skills, which is not very easy and successful so far, I must admit. Entrepreneurship education itself is too narrow for support, at least, that is the opinion of influential decision makers.

As said, language is a big limitation here. Thinking about entrepreneurship, many would argue that it is the ability to do something with 21st century skills. But this is not a skill in itself, it is what business scholars call a capability. But then it starts to become difficult, because Dutch language has no proper word for capability. Close is capaciteit, but this also has the non-personal generic feeling, the same as capacity. Closer is competency, however, competency driven teaching is completely discredited after big failure in vocational education, so lobby-suicide. We need a good word to capture what we mean when arguing that 21st skills alone will not save you if you do not know what to do with them.

So, let’s for the moment stick to entrepreneurship as a capability in English, and then return to the business school literature inspired by the great David Teece. In the resource based view of the firm, its is well understood that people in the firm (should) have skills and that these skills have to be a bit ‘vrio’, which means unique in creating a competitive advantage. In the early literature, key of creating vrio capabilities at the firm level lies in the combination of skills that may be unique. However, over time, there has come more emphasis on creating so called dynamic capabilities that are on a higher level than skills, as these skills will become a commodity in the end, starting probably by the treasured with coding approach – I start to bite a bit here….Hence, it is more useful to think of capabilities as existing on the organization level, not at the individual level. We can think of firm level entrepreneurial culture, learning abilities, and orchestration capabilities as skills at the organization level that make a competitive difference.

In the modern literature, this distinction between skills and capabilities may serve as an inspiration for framing future investments in entrepreneurship education. If we conclude that entrepreneurship is both an individual skill as an organizational capability, it may well be that the skills component is close to those already in the 21st century skills, so need no further mentioning. We can then focus on entrepreneurship education as a capability at the organizational level to facilitate the entrepreneurial use of 21st century skills. This then opens up the discussion to the large literature on organizational learning that moves from awareness and sensing, to exploration and ends in exploitation and execution. In this, primary education, secondary education and vocational and academic higher education as supply chain can find a proper role: The start of a entrepreneurship strategy to improve competitiveness of the Dutch economy through the human capital agenda.

Institutional Effectuation

Last week, I attended a conference in Dar es Salaam on institutional design for economic development. The conference was organized by REPOA, one of the leading think tanks of Sub Sahara Africa. Since John Magufuli rules Tanzania with a bombardement of institutional reforms, the effects of institutional reform has become very actual in the streets of Dar and beyond. Most ‘development’ partners  are very worried that the process of change will end in a nightmare. The big stars at conference were Lant Pritchett of Harvard, John Sutton of LSE and Francois Bourguignon of PSE, all associated economists with the World Bank. My own paper, by the way, was on connecting institutional reform to the emergence of entrepreneurial ecosystems.
During the conference, across sessions an angry discussion gained traction, to culminate in the last plenary session. African policy makers and academics ‘accused’ the knowledgeable white men of that ‘we know all this’. We know what good institutions are, in what way ‘our’ institutions are bad, and what the effects are of these malfunctioning institutions. We have the right policies for years, however, these have not generated the right institutions let alone the positive effects on economic development. It is implementation and execution stupid!
One young Nigerian economist working at the International Growth Center took up the challenge in his session. His argument was that policy advice should not focus on what institutions should be, but instead focus what they are and start improving what is there. This sounds simple, but actually is a revolutionary idea. in my comments, I called it Institutional Effectuation, after the effectuation method in entrepreneurship. Start with the bird in the hand, leverage what you have, be the pilot in the cockpit and fly your current resources. Clearly it can be useful to know where you are heading, but sometimes you spend a bit too much time and especially donor money to figure that out. And, it is a big difference whether you build capacity for future jobs, or focus to do your current job better.
It reminded me of a discussion some weeks ago at Makarere University in Kampala. I noticed that my modern problem centered entrepreneurship train-the-trainer approach using the Business Model Canvas and Lean Launchpad methods was not catching on as I was expecting. In the discussion, it was quietly mentioned ‘we know all that’…..What we do, we focus on success stories and the ask why they are successful. In Africa there are so many problems to which there are so many obvious but wickedly difficult theoretical solutions, starting from there is useless. What can we learn and scale from the few best practices is a more efficient strategy. Reading Lant’s book Building State Capacity in the plane back home, I was struck by an Albert Einstein quote. ‘Theory is we know everything and nothing works. Practice is everything works but we do not know why. In theory and practice means nothing works and we do not know why.’ Maybe we indeed should build theory a bit more on practice.
REPOA Conference IMG_0266

UtrechtInc Talent Pool

UtrechtInc is a startup incubator at the Utrecht Science Park with main partners: Utrecht University (UU), UU Medical Center (UMCU) and Utrecht University of Applied Sciences (HU). We offer starting entrepreneurs and scientists the network and facilities to shape their idea or startup into a healthy business.

Talent Pool
At UtrechtInc we love meeting young talented people. YOU GUYS are the next generation of entrepreneurs and innovators! So that’s why we offer you:
– participation in fun innovative projects and startup events (such as hackathons, startup courses)
– internships/(parttime) jobs with startups or UtrechtInc
– a space to work on practical assignments within your study course (the UtrechtInc Garage)
– a chance to build your network and portfolio with access to startups, corporates and researchers
– an incubator to start your own company after graduating
– a chance to make an impact on our society and build your dreams:)

Sign up for the UtrechtInc Talent Pool.

Academics for Development

Academics for Development (AFD) is a student organisation that facilitates projects focused on social entrepreneurship and consultancy in the Global South. We are looking for new Project Students!

Are you interested in doing projects or conducting research in Africa, Asia or South America? Do you want to have social impact in a sustainable way while working in a small, interdisciplinary team of students with professional coaching? Come to our Project Information Evening!

Academics for Development Utrecht (AFD Utrecht) is looking for students who want to participate in one of our projects during the summer of 2017 for 6-8 weeks. As a preparation, teams of 3-6 students will work on a project during the academic year to be able to implement the projects successfully. The project teams will be guided by a coach with experience in the concerning country or with the topic of the project.

Learn more about AFD, the project insights, project practicalities and your possibilities to be part of AFD.

13th of October, 19.30-21.00

Drift 25, room 103

Enthusiastic and internationally oriented students from different backgrounds with an interest in social entrepreneurship and sustainable development.



Gemeente Utrecht, Startup Utrecht, SnappCar and EBU bring together the most important companies, institutions and facilitators in Utrecht. “Celebrating Grownups” is about fostering the Utrecht scaleup and startup ecoystem, sharing our experiences and getting to know each other.
17:00 Opening – SnappCar
17:15 Speed Dating
18:30 Key Notes
18:30 Hein Roelfsema
18:50 Leen Zevenbergen
19:10 Alexander Klöpping
19:30 Announcements & Signings
Announcement challenges city of Utrecht, Mobility from the user’s point of view: market search.
More information will be available at the end of September.

19:45 Drinks
Sign up:

NS and ProRail are looking for startups to make stations sustainable

The Netherlands has approximately 400 train stations. Busy nodes in a hub on the journey from door to door. NS and ProRail want to make the stations even more sustainable, considering how energy is consumed, how waste is processed and how people connect with one another. Does your startup offer a potential solution? Are you the next partner of NS/ProRail? Register now before Oct 13 to enter the Green Hub matchmaking at UtrechtInc.

Finale LifeWIRE Award 2015

Finale LiveWIRE Award 2015

Jij bent uitgenodigd om naar hét ondernemers spektakel van het jaar te komen, met:

  • Boeiende sprekers op het podium
  • Adviessessies op maat voor jou
  • Netwerken met ondernemend Nederland
  • De finale van de LiveWIRE Award 2015

GET WIRED en meld je direct aan!

Datum:       donderdag 3 december 2015
Tijd:            inloop 14.00 uur, aanvang 14.45 uur
17.00 uur aanvang FINALE LiveWIRE Award 2015
18.20 uur tot 19.30 uur netwerkborrel op innovatieve marktplaats
Locatie:     B.Amsterdam, Johan Huizingalaan 763A, 1066 VH, Amsterdam

Persoonlijk advies van experts
Dit is jouw kans om met gerenommeerde experts van o.a. TNO, DSM, Edelman, One Shoe, de Kamer van Koophandel en Shell te spreken. Zoek jij advies over financiering, commercialisering, internationaal ondernemen, technologische innovatie of marketing? En wil jij workshops bijwonen van o.a. Philip Hess, de oprichter van Senz Umbrella, Niels de Greef, de oprichter van ParkFlyRent, of Kees de Jong over zijn successen horen spreken? Dat kan! Meld je direct aan en geef aan op welk vlak jij advies kunt gebruiken. Wees er snel bij, want het aantal plaatsen is beperkt!

FINALE LiveWIRE Award 2015
Vier innovatieve ondernemers staan in dé finale van het LiveWIRE Programma van Shell en de Kamer van Koophandel. Beleef mee wie van deze ondernemers naar huis gaat met €20.000,- of het grote publiek voor zich wint via Tijdens de officiële uitreiking van de LiveWIRE Award verzorgt Yuri van Geest, initiatiefnemer Singularity University Nederland, de keynote speech met als onderwerp
“Ondernemen met exponentiele technologische groei”.

14.00 uur – 14.45 uur                Inloop voor adviessessies

14.45 uur – 16.45 uur                1:1 Adviesgesprekken en workshops

16.30 uur – 17.00 uur                Inloop & welkom LiveWIRE Finale

17.00 uur – 17.05 uur                Opening: Marijke Roskam, BNR Nieuwsradio

17.05 uur – 17.30 uur                Keynote speech

Impact van exponentiële technologische vooruitgang voor ondernemers Yuri van Geest, Nederlandse ambassadeur, Singularity University &  Initiator SU Nederland

17.30 uur – 17.40 uur                LiveWIRE alumnus en succesvolle innovatieve ondernemer Maikel Beerens, Oprichter Xilloc Medical en winnaar LiveWIRE Award 2011

17.40 uur – 18.20 uur                Uitreiking LiveWIRE Award met Dick Benschop, President Directeur Shell Nederland, Claudia Zuiderwijk, Voorzitter Raad van Bestuur Kamer van Koophandel en Geert-Jan Bruinsma, Founder

18.20 uur – 19.30 uur                Netwerkborrel op de innovatieve marktplaats
Alle dertien genomineerde van de LiveWIRE award 2015 tonen hier hun product

GET WIRED en meld je direct aan!

Voorzitter: Hubert Deitmers, Co-founder and Managing Partner at Endeit Capital B.V.
Constantijn van Oranje-Nassau, Special Advisor StartupDelta & Vice-Chair International Circle of Influencers Huib ter Braak, Excom member Arval & Director Europe and Mediterranean Zone, Chairman-elect CIC Rotterdam

Het belooft een inspirerende dag te worden met een spectaculaire afsluiting. Meld je snel aan voor dit event, er is slechts een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. We verwelkomen je graag!

Geef jouw stem aan de innovatieve ondernemer die jouw voorkeur heeft en bepaal mede wie er naar huis gaat met de publieksprijs van €5.000,–


Shell LiveWIRE 2015














Job Jansweijer, KonneKt – Alexander Gunkel, Skytree, Marcel Fleuren, EXO-L en Maja Rudinac Robot Care Systems veroveren een plaats in de finale van de LiveWIRE Award 2015.

UtrechtInc 6e beste incubator in Europa!

Ons zusje scoort!


Turijn, 27 oktober 2015 – Bedrijfsincubators YES!Delft enUtrechtInc hebben een plek bemachtigd in de Europese top 10 van de UBI Index 2015. Deze internationale ranglijst voor universitaire bedrijfsincubators werd dinsdag 27 oktober in Turijn bekend gemaakt. In 2014 behaalde YES!Delft een negende plek, en schiet dit jaar omhoog naar nummer vier. UtrechtInc komt nieuw binnen in de lijst op plek zes. De twee Nederlandse startup incubators krijgen hiermee internationale erkenning voor de manier waarop zij ondernemerschap en innovatie stimuleren.

Nederland tot beste in Europa

Programma’s uit Nederland doen het enorm goed in de lijst van 2015. Geen één ander land staat met meerdere incubators in de lijst. Startupambassadeur Neelie Kroes, die zich met StartupDelta hard maakt om Nederland als startup-land op de kaart te zetten, is trots op de hoge notering van de Nederlandse incubators. “De UBI ranking bewijst hoe sterk de Nederlandse incubators presteren en daarbij een toppositie in Europa innemen. Het StartupDelta ecosysteem ontwikkelt zich in razend snel tempo tot een top 3 speler in Europa en telt mee in de belangrijkste rankings van de wereld”.

YES!Delft werkt al tien jaar aan de optimale programma’s om ondernemerschap te stimuleren en faciliteren. “Dat we dit jaar in de top 5 van deze internationaal erkende lijst staan betekent dat we meer dan op de goede weg zijn om nog meer geweldige startupideeën naar de markt te brengen en succesvolle bedrijven te bouwen”, zegt Pieter Guldemond, Managing Director YES!Delft.

Ook de Utrechtse incubator UtrechtInc is trots. “Juist startup innovaties bieden steeds vaker oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen. Deze plek in de top van Europa is erkenning voor de impact die onze startups maken.” aldus Roel Raatgever, Managing Director UtrechtInc.

Internationale erkenning

UBI Index, een toonaangevend Zweeds onderzoeks- en adviesbureau op het gebied van bedrijfsincubatie, doet jaarlijks onderzoek onder vierhonderd incubators in zeventig landen over de hele wereld. Er wordt onder meer gekeken naar hoe ondernemers kunnen werken aan hun vaardigheden, de toegang tot kapitaal en de economische impact van een incubator. ‘’YES!Delft en UtrechtInc laten zien dat zij sterke internationale programma’s runnen die waarde toevoegen aan de ontwikkeling van het Nederlandse ondernemersklimaat. De programma’s zijn van hoge waarde voor hun startup klanten. Op basis van ons wereldwijde onderzoek raden wij deze incubators aan voor alle toekomstige ondernemers in de regio’’ zegt Ali Amin, CEO en co-founder van UBI Global.

Impressie Nationale Groeimasterclass

Mocht je er niet bij zijn geweest, gisteren werd de Nationale Groeimasterclass voor de tweede keer gehouden. Een keur van sprekers verscheen op het podium om hun ideeën en advies over ondernemingsgroei te geven. Naast de hoofdsprekers waren er ook een aantal ‘groeiambassadeurs’; ondernemers die een jaloersmakende groei hebben laten zien. Voor de mensen die de hoofdacts Verne Harnish, Greg Crabtree of Paul Hughes hebben gemist is er internet maar deze groeiambassadeurs hadden allemaal een korte speech waar juweeltjes van uitspraken zijn gedaan die (nog) niet online zijn terug te vinden. Die willen we je niet onthouden.

Harold Goddijn van TomTom trapte af met een paar opmerkingen over groei en dat de kwaliteit van de ondernemer en ondernemersteam een indicator is voor de kans op succes bij groei. Vooral door de inkoop van de juiste kennis kom je verder. Dit was tevens een terugkerend thema… neem een (groei)coach. Claudia Zuiderwijk van de KvK beschreef vervolgens drie vereisten voor groei: (1) focus op wat belangrijk is, (2) werk samen met in- en externe partners en (3) hou grip op de onderneming. Later zou Verne Harnish invulling geven aan deze platitudes.

Na een pauze kwam Pieter Zwart met (voor mij) misschien het meest interessante verhaal. In 15 jaar tijd groeide Coolblue uit van een studentenzolderkamerbedrijfje (drie keer woordwaarde!) tot één van de grootste elektronica retailers in Europa (uitgedrukte in omzet, niet in vestigingslanden). De kern van hun succes? “Wij willen klanten blij maken!” En de belangrijkste vraag om klantentevredenheid te meten? Leuk hoor de net promotor score maar vraag een klant: “Stel u bent ondernemer, zou u Hugo – de callcentermedewerker waar u net met sprak – hebben aangenomen?” Ik zou zelf niet graag op zo’n vraag reflecteren?!

Heleen Dura van Oord (DQNA) liet in haar verhaal over netwerken zien hoe vreemde ontmoetingen en mensen uit onverwachte hoeken (“out-of-the-box”) kunnen leiden tot verrassende wendingen aan het pad van een ondernemer: door met onbekenden (op straat of uit andere bedrijfstakken) te spreken (“don’t be shy”) en ook iets terug te doen (“a network is a two-way street”) ontstaan nieuwe mogelijkheden.

Toen kwam de oprichter van aan het woord. Noem het Noord-Hollandse nuchterheid maar Jitse Groen strooide met one-liners die doen denken dat groeien meer per ongeluk gebeurt dan een bewuste keuze is: “Vergeet die Amerikaanse sprekers, in Nederland werkt alles anders”, “Ondernemen is problemen oplossen” en “Je verdient geen moer met ondernemen (in het begin)”. Van het feit dat een groeiend bedrijf een BHAG, een set alomvattende waarden en inspirerende doelen moeten hebben moest Jitse niets hebben. Hij vatte hij de kern van zijn bedrijf samen in vijf woorden: “Wij versturen berichtjes aan bezorgrestaurants.” En dan toch de grootste eetwebsite van Europa zijn…

Een zesde spreker was Harald Swinkels van NLE. Hij focuste op de slimme en ook domme manieren om met contant geld (“cash is king”) om te gaan. Slim: je vooraf laten betalen (geleerd in zijn eerste twee bedrijven, nu ook opgelegd aan zijn huidige klanten). Slim: geld dat je moet reserveren voor latere betalingen op andere rekeningen parkeren (anders kom je toch in de verleiding om het nu al uit te geven). Dom: een contant bod op je internetbedrijf afwijzen vlak voor de internetbubbel barst (de accountant had berekend dat het bedrijf 97 miljoen gulden waard was, wat meer was dan het bod van 35 miljoen… een paar maanden later was het 0!)

De laatste spreker van Metrixlab/ Macromill, Han de Groot, stond stil bij de internationale expansie van zijn bedrijf en benadrukte dat – in zijn geval – eerst de binnenlandse markt op orde hebben cruciaal was voor de latere uitrol van het bedrijf. Wees ook creatief met het vinden van landen om naar toe te gaan. Zo vindt hij dat Amerikanen niet zo goed met weinig middelen kunnen werken als Nederlanders: “Laat je niet afschrikken. Wat zij doen met 100 miljoen dollar doen wij met veel minder.” Hij zei ook iets dat misschien het meest interessant is om in onze achterhoofd te houden bij het nadenken over groei: “Als jij het niet doet, dan doet een ander het wel!”


Peter van der Meer





Ondernemen tussen markt en mensen

AWVN (adviesnetwerk voor werkgevers) brengt de komende maanden in kaart hoe de balans tussen ondernemingen enerzijds en de samenleving anderzijds meer in evenwicht kan komen. Daartoe interviewde de organisatie bevlogen leiders over de kansen die ze zien maar ook over de dilemma’s waar ze tegenaan lopen. Een daarvan was Bernard Wientjes: Hoogleraar ondernemerschap en leiderschap, Universiteit Utrecht: ‘Ondernemerschap moet wel draagvlak hebben. Dus ondernemers kunnen niet in een ivoren toren zitten en van daaruit kijken naar de maatschappij. Je kunt niet op afstand ondernemen, je bent deel van wat er gebeurt in dit land.’
Het interview is hier te zien op YouTube.
1 2